Nog voordat ik zo’n 25 jaar geleden de entertainmentindustrie inrolde, was ik in mijn tienerjaren al volledig in de ban van videogames. Ik ben opgegroeid met floppy’s op de Atari 1040 en Commodore 64, cartridges voor de Game Boy en Super Nintendo. Op mijn vrije woensdagmiddag stapte ik op mijn Puch Maxi richting Bart Smit, E-Plaza, Dixons, Dynabite, Van Leest of de Free Record Shop. En heel af en toe stond ik midden in de nacht in de rij voor een nieuwe release.

Ik kende de verkopers (vaak net zulke fanatieke gamers als ikzelf) en ik struinde door de budgetbakken en liep naar buiten met een doosje waar ik onderweg naar huis al twintig keer naar had gekeken. Thuis ging de plastic wikkel er voorzichtig af, bladerde ik door de handleiding en verdween de disc met bijna ceremonieel respect in de console.

Bijna al die winkels zijn inmiddels verdwenen. En zelfs de MediaMarkt, waar games ooit dé publiekstrekkers van de winkel waren, heeft ze tegenwoordig ergens achterin verstopt. Dat zegt eigenlijk alles over hoe de markt is veranderd. We streamen films, luisteren muziek via Spotify en downloaden onze games rechtstreeks naar onze console of pc.

Zelfs de MediaMarkt, waar games ooit dé publiekstrekkers van de winkel waren, heeft ze tegenwoordig ergens achterin verstopt

Vanuit dat perspectief is het nieuws van Sony misschien niet eens zo verrassend. Vanaf januari 2028 verschijnen nieuwe PlayStation-games namelijk alleen nog digitaal. De fysieke disc verdwijnt daarmee definitief. En eerlijk is eerlijk: ergens snap ik het. Digitale distributie is goedkoper, sneller en levert meer op voor ontwikkelaars en uitgevers. Bovendien koopt inmiddels de meerderheid van de gamers zijn games digitaal. Sony volgt dus vooral het gedrag van de consument.

Toch bekruipt me het gevoel dat Sony hiermee voorbijgaat aan iets wat je niet terugvindt in spreadsheets of marktonderzoeken: het gevoel van eigenaarschap en fan zijn. Vroeger kocht je een game en voelde die ook echt van jou. Hij stond in je kast, je leende hem uit aan een vriend of verkocht hem weer door bij Game Mania. Nu koop je vooral toegang. Zolang je account bestaat en de licentie geldig blijft, kun je spelen. Dat is fundamenteel iets anders.

Sony gaat hiermee voorbij aan iets wat je niet terugvindt in spreadsheets of marktonderzoeken

Hetzelfde geldt voor cadeautjes. Misschien word ik oud, maar Kerst voelt toch anders met een prachtige Collector’s Edition onder de boom dan met een downloadcode in een envelop.

Misschien gaat het wel om iets veel groters dan een stukje plastic. Mijn gameroom staat vol met herinneringen. Games die me doen denken aan mijn eerste zuurverdiende vakkenvulsalaris, een bijzondere launch of een vakantie waarin ik dagenlang met vrienden speelde om die ene eindbaas te verslaan. Dat zijn niet alleen games, maar onuitwisbare momenten uit mijn leven. Dat is iets anders dan een icoontje in een digitale bibliotheek.

Juist daarom moest ik denken aan de muziekindustrie. Ik stream Spotify inmiddels grijs. Maar ondertussen koop ik nog steeds lp’s en cd’s. LP’s voor de prachtige hoezen en omdat ze mooi staan in de kast. Cd’s voor het boekje, de bonustracks of omdat mijn favoriete artiest hem na een concert heeft gesigneerd. Niet omdat het praktischer is dan streamen, maar omdat het echt iets toevoegt. En precies dát lijkt de muziekindustrie inmiddels heel goed te begrijpen.

Fans willen méér dan alleen content

Streaming is de standaard geworden, maar vinyl is populairder dan ooit. Ook cd’s maken voorzichtig een comeback. Niet omdat mensen terug willen naar vroeger, maar omdat fans méér willen dan alleen content. Ze willen iets verzamelen. Iets laten zien. Iets bezitten. Waarom zou dat voor games anders zijn?

De gamesindustrie was jarenlang misschien wel de koning van de Collector’s Edition. Steelbooks, artbooks, soundtracks, beeldjes en complete replica’s maakten van een game een object waar je jarenlang trots op was. Zo lanceerden wij ooit een Operation Flashpoint Ultimate Edition met gebruikte militaire helmen. Dat was veel meer dan een spelletje in een doos.

Juist daarom voelt het vreemd dat je tegenwoordig honderden euro’s betaalt voor een prachtige Collector’s Edition waarin uiteindelijk alleen een downloadcode zit. Begrijp me niet verkeerd: ik ben geen tegenstander van digitaal. Ik koop zelf ook steeds vaker een game via de PlayStation Store. Dat is makkelijk, snel en waarschijnlijk onvermijdelijk. Maar gemak is niet hetzelfde als beleving.

Gemak is niet hetzelfde als beleving

Misschien verdwijnt de disc inderdaad voorgoed. Dat is de prijs van vooruitgang. Ik hoop alleen dat de game-industrie niet dezelfde fout maakt als de muziekindustrie ooit deed: denken dat digitaal automatisch het einde van fysiek betekent.

Want juist nu alles steeds vluchtiger wordt, groeit de behoefte aan iets tastbaars. Iets dat je kunt verzamelen, koesteren en met trots in je kast zet. Misschien is dat wel de grootste les van vinyl. Fans kopen niet alleen content. Ze kopen iets waarmee ze kunnen laten zien dat ze fan zijn.

Geschreven voor Entertainment Business Live, juli 2026